woensdag 26 april 2017

Herinneringen van Hans (24): Straatmuzikant in Baarn en Bali





Een paar jaar geleden hebben we in Bali Rob van Wely leren kennen. Van beroep: straatmuzikant. Maar dat was niet wat hij veel in Bali uitoefende. Daar was hij vooral bezig met filmen en omdat het ook mijn passie is, hadden we gelijk een klik en zijn we goede vrienden geworden. 


Het was zijn gewoonte om de halve tijd tijd van het jaar in Bali te zijn en de andere helft in Zuid Frankrijk en Zwitserland, alwaar hij met gedrevenheid zijn muzikale talenten op straat ten toon spreidde, hetgeen hem zoveel opbracht dat hij er niet alleen van kon leven maar zelfs ervan naar Bali kon gaan. 


Toen hij hoorde van mijn ‘roots’ in Baarn, vertelde hij mij dat hij ooit in Baarn op straat had gespeeld. In de Laanstraat. Het was kennelijk zo opmerkelijk dat de Gooi- en Eemlander een artikel met foto eraan heeft gewijd. En Rob kon zowaar het artikel op zijn laptop te voorschijn toveren als 'bewijs'.








Dat was in het jaar 1977. Toen was ik zelf inmiddels al weer een jaar of twee uit Baarn weg. 
Dus toen hebben onze wegen elkaar niet gekruist maar in Bali dus wel. Mijn vriendin Fifi en ik zijn hem diverse keren gaan opzoeken in het dorpje waar hij inmiddels zijn stekkie heeft gevonden. Een piepklein dorpje, waar hij geheel is opgenomen in de lokale bevolking. En heeft hij daar het echte Bali filmisch kunnen vastleggen. Hij heeft inmiddels er een film van gesmeed en in Zwitserland vertoond. Maar sowieso zijn er diverse filmpjes van hem te bewonderen op youtube.
Als er wat te doen was in het bijzonder pittoreske tempeltje in het dorp, dan nodigde hij ons uit om dat samen mee te maken en heb ik dus ook speciale filmpjes kunnen schieten. Dat was met name op de dag van nieuwe maan ('tilem') en die van volle maan ('purnama'), op Bali zijn dat bijzondere dagen. Het ritueel eindigde dan meestal met dansende dames, die dan volledig in trance gingen. De manier waarop dat plaatsvond, was zelfs voor de Balinezen heel apart. En Rob legde ons uit dat Balinezen soms van ver kwamen om de raad en de zegen te vragen aan de priester, die bekend stond om zijn speciale gaven.
Op mijn verzoek heeft Rob een paar nummertjes gespeeld, op zijn terras voor zijn huisje en in het rijstveld. Het begon toen net te regenen en daarop onmiddellijk inspelend zong hij ‘Singing in the rain.’ Het filmpje staat op youtube. 

Bali: Rob van Wely sings/plays 'Singing in the rain' in the rice fields by Hans & Fifi
https://www.youtube.com/watch?v=7ItGRtyffaQ

En was het toeval? Toen hij in Baarn speelde was het volgens het artikel regenachtig en toen op Bali dus weer.

In feite is Rob een professionele muzikant, heeft diverse eigen nummers geschreven, die te beluisteren zijn op de CDs die hij heeft uitgebracht. 













Zijn podium is de straat, hij houdt daarvan en doet dat dus al bijna zijn hele leven. Heel bijzonder.
En omdat er dus een connectie is met Baarn, waar hij volgens het artikel door de dorpelingen goed is ontvangen en waar hij zelf ook goede herinneringen aan heeft, kan ik niet nalaten dit met u als lezer van het Groene Graf te delen.
Ik kom net net terug van Bali en uiteraard heb ik hem daar weer ontmoet. Alleen hij was verhuisd naar een ander dorpje, maar dat maakte niets uit, het was weer heel leuk.


Hans Smeekes














Vragen, opmerkingen of tips? Neem gerust contact op. Uiteraard kunt u groenegraf.nl ook volgen op Facebook en Twitter






maandag 24 april 2017

Apotheek Julius, de verhuizing

Klaar voor een lange “toekomstige geschiedenis”

door Eric van der Ent


In deze rubriek, "Vandaag is morgen alweer gisteren, bruggetjes naar vroeger", bent u van ons, de auteurs van deze serie (Ed Vermeulen, Cees Rootnat en ik), gewend dat we telkens proberen gebeurtenissen in het heden te linken met gebeurtenissen uit het verleden in Baarn. Voor dit verhaal over de verhuizing van apotheek Julius naar haar nieuwe adres, kan de koppeling van het verleden, het heden en de toekomst niet beter gemaakt worden. Het Baarnse bedrijf heeft een lange geschiedenis en met haar huidige verhuizing is ze klaar voor een lange mooie toekomst.

Het nieuwe pand van apotheek Julius, Laanstraat hoek Teding van Berkhoutstraat.
De laatste werkzaamheden aan het prachtige nieuwe gebouw. (Foto: Groenegraf.nl)
Maria Elisabeth Julius
(1870-1946)
Wat zou ze trots geweest
 zijn op het nieuwe pand.
(Coll. apotheek Julius)
De geschiedenis van apotheek Julius begint al in 1886 als apotheker C.J. Schuld zijn bedrijf in de Laanstraat begint. Baarn kreeg hiermee voor het eerst een apotheek. Acht jaar later ging Schuld de samenwerking aan met J.P. Land. In 1908 werd de apotheek overgenomen door Maria Elisabeth Julius (1870-1946). Sinds die tijd draagt het apothekersbedrijf haar naam.


Mej. Julius achter haar bureau in het oude gebouw
van apotheek Julius. (Coll. apotheek Julius)
Tegenwoordig vinden we het heel normaal dat vrouwen gaan studeren, maar in die tijd was het heel erg bijzonder. Een apotheek die geleid werd door een vrouw, dat kwam zeker niet vaak voor. Dat haar vader, Willem Julius, docent was aan het Gymnasium in Zwolle zal zeker geholpen hebben. Mej. Julius zou het bedrijf tot aan haar overlijden leiden. Haar opvolgers, tot op heden, waren ook bijna allemaal vrouwen. In 1946 mej. Frida Ruth, in 1953 mej. J.G. Tresling, in 1970 dhr. O.P. Hofkes en mevr. E. Hofkes-Dazert en tegenwoordig mevr. M.A. Smulders-de Jong. Afgelopen jaar nam mevr. Smulders het moedige besluit om naar een nieuwe plek in de Laanstraat te verhuizen, namelijk op de hoek met de Teding van Berkhoutstraat in het oude pand van de ABN-AMRO bank. 

Het gebouw van ABN-AMRO, gestript. (Foto: Groenegraf.n)
Het bekende oude pand van Julius
gefotografeerd in de jaren zeventig.
(Coll. apotheek Julius)
Dat Julius zich zou gaan vestigen in het voormalige bankgebouw bracht bij mij eerlijk gezegd geen glimlach op mijn gezicht. Het knusse oude apothekers-zaakje verruilen voor een kil kantoorpand zag ik niet zo zitten. Wat moet zo’n mooi oud Baarns bedrijf in een pand, dat in 1970 gebouwd is als bankgebouw? In die tijd was het voor de bank een prachtig modern gebouw, maar in mijn ogen niet geschikt voor Julius. Maar wat zat ik ernaast! Het bankgebouw is volledig gestript en kreeg een prachtig, statig, chique uiterlijk. 

Meester Onvlee met kinderen van de School met de Bijbel (Coll. Groenegraf.nl)

Het gebouw van de School met de Bijbel /
Laanstraatkerk (Coll. Groenegraf.nl)
Een parel voor de Laanstraat en “apotheek Julius-waardig”, gebouwd op een plek waar al zoveel Baarnse geschiedenis ligt. Wie herinnert zich niet de School met de Bijbel? Op die school hebben veel van onze voorouders les gehad. Al in 1881 stond die school op deze plek en werd geleid door hoofdonderwijzer Louis Onvlee en later door meester Gerrit Visée. In 1937 ging de school samen met Koningin Wilhelmina School en het gebouw werd verkocht aan de Gereformeerde Kerk. Vanaf die tijd deed het gebouw dienst als (tweede) kerkgebouw. De huidige Paaskerk was te klein geworden. Dit tweede kerkgebouw, in de volksmond “Laanstraatkerk” genoemd, was hard nodig. In 1965 verhuisde de kerk naar een nieuw gebouw, de Opstandingskerk aan de Eemweg en in 1966 werd het school- / kerkgebouw gesloopt.

De metamorfose van modern bankgebouw naar apothekerszaak in een gedaante van een prachtig oud herenhuis mag een succes genoemd worden. Het zal ongetwijfeld een plek worden waar de Baarnaars met plezier hun medicijnen gaan halen. Voor apotheek Julius hoop ik dat ze hier nog een lange “toekomstige geschiedenis” mogen beleven en ik zal in de toekomst blijven genieten van het mooie gebouw dat onze winkelstraat rijk geworden is

Voor dit verhaal heb ik dankbaar gebruik gemaakt van de optekening van de geschiedenis van apotheek Julius door Karla Roskamp en een beschrijving van de geschiedenis van de School met de Bijbel / Laanstraatkerk door Johan Hut. 

Eric van der Ent












Dit verhaal verscheen op maandag 24 april 2017 in de Baarnsche Courant  in de rubriek

  ’Vandaag is morgen alweer gisteren (bruggetjes naar vroeger)’

Deze rubriek is een samenwerking tussen de Historische Kring Baerne en Groenegraf.nl    







Vragen, opmerkingen of tips? Neem gerust contact op. 

Uiteraard kunt u groenegraf.nl ook volgen op Facebook en Twitter.

Geïnspireerd geraakt door onze oud Baarn verhalen? 
Kom in aktie en stuur ons uw oud Baarn verhaal!

maandag 17 april 2017

Vergeten Baarns hotel "De Pauw" weer zichtbaar

door Eric van der Ent


Op de hoek van de Eemnesserweg en de Nieuwstraat in Baarn zijn nog steeds de resten van wat ooit Garage Kooij was zichtbaar. Het bedrijf van Peter Kooij (1896-1976) begon als fietsenhandel in de Dijkweg. De Dijkweg liep van de Zandvoortweg naar de Berkenweg op de plek waar nu straten als Elzenlaan en Goudenregenlaan lopen. Het oude buurtje Santvoort, waar de fietsenwinkel van Kooij te vinden was is in 1970 gesaneerd. Zoon Marinus (beter bekend als Ries) was inmiddels zijn eigen bedrijf begonnen aan de Eemnesserweg hoek Nieuwstraat. Ries had daar zijn garage- en taxibedrijf en  verhuurde auto's. 

Garagebedrijf Kooij aan de Eemnesserweg in betere tijden. (Coll. Groenegraf.nl)
Ries Kooij, voor op de moter naast zijn moeder
Johanna Kooij-de Ruiter.Achterop zit broer
Bart Kooij die later de bekende kapper in de
 Lindenlaan zou worden.
Foto gemaakt in de Dijkweg bij fietsenhandel Kooij.
(Coll. Anjuschka Kooij)
Al snel werd ook de ambulance-service van Albert van de Hoef overgenomen. Een bloeiend bedrijf!

Wie herinnert zich niet de taxi's van Kooij op de
 taxi-standplaats bij het Baarnse station?
Het garagebedrijf in 2004. Slechts een paar jaar later zou het bedrijf ophouden te bestaan.


Dit is de situatie op de hoek Eemnesserweg / Nieuwstraat de afgelopen jaren. (Bron: Google Streetview)

In december 2016 / januari 2017 is het asbest in het bedrijf verwijderd en werd gevelbekleding verwijderd. Sandra van Berkum, schrijfster van vele artikelen over oud-Baarn en trouw volgster van onze website, ontdekte twee oude gevels die achter de façade tevoorschijn kwamen. Ze vroeg zich af of dat misschien nog oude gevels waren van "Hotel de Pauw" die vroeger op deze plek gestaan heeft. Onderstaande foto's ontvingen we van haar.

Garage Kooij gefotografeerd vanaf de Nieuwstraat. Twee oude gevels komen te voorschijn. (Foto: Sandra van Berkum)


Ingezoomd op de oude gevels (Foto: Sandra van Berkum).

Hotel de Pauw net de oude gevels, het bewijs. (Coll. Groenegraf.nl)
Hotel De Pauw. Op deze kaart zijn de gevels nog duidelijker te zien. (Coll. Groenegraf.nl)
Na het zien van de hier boven afgebeelde ansichtkaarten kunnen we denk ik vast stellen dat het inderdaad de oude gevels van Hotel de Pauw tevoorschijn zijn gekomen. In het gebouw zouden ook nog de glas-in-lood ramen aanwezig moeten zijn. Onderstaande foto is gemaakt in Hotel de Pauw tijdens een dansavond. Hierop zijn deze glas-en-lood ramen goed te zien.

Een dansgroep in Hotel de Pauw. De glas-in-lood ramen op de achtergrond zouden nog steeds aanwezig moeten zijn
in het vervallen gebouw van garage Kooij. (Coll. Groenegraf.nl)
Tot slot nog een kleine anekdote:

Jordaan van der Pauw (1828-1888) vestigde zich rond 1865 met zijn echtgenote Maria Meier als wagenmaker in Baarn.  Na een aantal jaar, zo rond 1880, begon hij een logement op de hoek Eemnesserweg-Nieuwstraat. Dat logement heette gewoon "Jordaan van der Pauw". Kort na zijn overlijden in 1888 werd het logement door de weduwe omgedoopt in "De Roskam", niet te verwarren met "De Roskam" bij de Hooge Vuursche. De weduwe Van der Pauw besloot echter de uitspanning van de hand te doen. Lambertus (Bertus) Kuijer (1864-1919) kocht het en bleef de uitspannning onder de naam "De Roskam" voortzetten. Een vreemde gebeurtenis zorgde er echter voor dat Kuijer zijn logement van de hand deed en een totaal ander beroep koos.

In 1899 deed Anthonij van der Helden (1835-2002) zijn kwekerij aan de Zandvoortweg van de hand. Hij was al op leeftijd en het was tijd om met pensioen te gaan. De kwekerij werd via een openbare veiling verkocht. In de zaal waar de verkoop plaats vond, zat ook onze Lambertus Kuijer. Lambertus ging wel vaker naar dit soort openbare verkopingen. Hij maakte er een sport van om mee te bieden, en ervoor te zorgen dat hij het aangebodene kavel net niet zou krijgen. Zo kon Kuijer een zakcentje bijverdienen, want in die tijd was het zo, dat de op één na hoogste bieder (om de prijs op te drijven) een klein percentage van de verkoopprijs kreeg. Maar soms had je pech en ging niemand meer over je bod heen. Dan was je dus verplicht om het kavel te kopen voor het bedrag dat je geboden had. En dat overkwam Lambertus. Hij dacht een beetje provisie in zijn zak te steken, maar kreeg de kwekerij van Van Helden in zijn bezit. Spijt heeft Lambertus Kuijer van zijn aankoop nooit gehad. Al in 1901 liet hij zich bij de Kamer van Koophandel in Amersfoort inschrijven als Firma L. Kuijer. Het bedrijf zou drie generaties onder die naam blijven bestaan.

Het logement aan de Eemnesserweg werd overgenomen door Nicolaas Verbeek die er de naam "De Pauw" aan gaf, natuurlijk refererend aan de voormalige uitbater Jordaan van der Pauw. Verbeek was ook al directeur van Hotel Central aan de Brink, op de plek waar nu Hema te vinden is.

Met dank aan Sandra van Berkum die me tipte dat de gevels van De Pauw weer zichtbaar werden.


Aanvulling 17-4-2017 van Anja Kooij:

Mijn vader Ries, zoon van Peter Kooij begon het bedrijf al rond 1950. Ver voor de sanering van de Dijkweg. In het linker gedeelte waar de stallen voor de paarden waren. Rond 1961 kocht hij het rechter gedeelte erbij. Dat was tot dan cafetaria de Pauw, gerund door de familie Rombouts. Boven was het een pension voor gerepatrieerde Indische Nederlanders. 
Boven de danszaal, het rechter gedeelte, dat later een naaiatelier van Middelveld was, zouden achter schotten, mooie glas en loodramen moeten zitten. Maar zo te zien zijn die al weg gewaaid 😄 achter het restaurant was een speeltuin. Daar zouden pilaren van de oude entree begraven zijn... ben benieuwd.


Aanvulling 17-4-2017 van John Kappers:
John Kappers kon onderstaande ansichtkaart sturen. Waarschijnlijk van iets recentere datum dan de afbeeldingen boven. Ook hier zijn de gevels heel goed zichtbaar.


Aanvulling 19-4-2017 van Mercia Vries:

Met belangstelling je stukje over Hotel De Pauw gelezen. Ik miste daarin twee dingen nl. de Baarnse Matrassenfabriek nog voordat Ries Kooy in dat pand is getrokken en voordat hij naar de Eemnesserweg ging had hij ook nog een vestiging voor zijn motoren in de Brinkstraat (tijdens of vlak na WO2). Ik dacht me te herinneren in het pandje waar nu die brillenwinkel is gevestigd.
Ik was toen in de tienerleeftijd, dus mijn belangstelling lag natuurlijk heel ergens anders! maar mogelijk dat er meerdere mensen dit zich kunnen herinneren. Dan is de geschiedschrijving in ieder geval meer zoals het zou moeten zijn.

Anja Kooij heeft bevestigd dat haar vader Ries Kooij inderdaad een motorzaak in de Brinkstraat heeft gehad. Dat moet rond 1950 geweest zijn.
De matrassenfabriek zegt ons niets. Als iemand ons daar meer informatie over kan verstrekken: graag!

Aanvulling 21-4-2017:

Deze advertentie vond ik in het adresboek van Baarn van 1956. M.A. Rombout had dus blijkbaar inderdaad een matrassenfabriek op dit adres. De naam van die fabriek: De Pauw!









Aanvulling 20-4-2017 van John Kappers:

John Kappers heeft nog een mooie mix oud/nieuw van de hoek Eemnesserweg / Nieuwstraat geweest.
De huidig situatie en hotel De Pauw gepakt in één foto. Dit wilde ik u niet onthouden.




Eric van der Ent











Vragen, opmerkingen of tips? Neem gerust contact op. Uiteraard kunt u groenegraf.nl ook volgen op Facebook en Twitter 

Geïnspireerd geraakt door onze oud Baarn verhalen? Kom in aktie en stuur ons uw oud Baarn verhaal!

zaterdag 8 april 2017

Wie, wat, waar: Boerderij Van der Wardt Zandvoortweg

Speurder, de speurhond van Groenegraf.nl
Vandaag is een nieuwe uitzending in de rubriek Wie, Wat, Waar? bij RTV Baarn gestart. De rubriek is een samenwerking met Stichting Groenegraf.nl. U kent inmiddels onze speurhond "Speurneus". Tijdens de uitzending van de rubriek Wie, Wat, Waar? graaft Speurneus telkens een foto van Groengraf.nl op. Wij hopen dan dat de kijkers van RTV Baarn en de volgers van Groenegraf.nl de vragen die we hebben over de foto kunnen beantwoorden.




Recht tegenover de Nachtegaallaan, naast de boerderij van Schimmel, aan de Zandvoortweg stond tot vroeger de boerderij van Van der Wardt. Eind jaren zestig is deze boerderij gesloopt om plaats te maken voor de nieuwbouw van de woningen in de Professorenbuurt. De boerderij werd gedreven door Johannes van der Wardt (1864-1938) en later zijn zoon Cornelis Matthijs van der Wardt (1897-1977). Wij zijn op zoek naar meer informatie en beeldmateriaal over deze boerderij en de familie die daar woonde. Zijn er nog afstammelingen van deze familie?

Wat we precies willen weten leest u op onze site via deze link, of bekijkt u op RTV Baarn. De uitzending blijft ook te zien op onze site via deze link. Op die plek kunt u gelijk ook uw reacties plaatsen.

We zijn heel erg benieuwd of u ons kunt helpen!







De uitzendingen van RTV Baarn zijn te zien via het digitale pakket van Ziggo op kanaal 42 of via de stream op www.rtvbaarn.nlYouTube en Facebook. 
Ook via Xs4all en Telfort met de witte afstandsbediening op kanaal 626 en via XMS, Edutel, Fiber.nl, Stipte, Lybrandt en Telfort met de zwarte afstandsbediening op kanaal 2125.



Op onze site is deze rubriek te volgen via www.groengraf.nl/wiewatwaar



Vragen, opmerkingen of tips? Neem gerust contact op. Uiteraard kunt u groenegraf.nl ook volgen op Facebook en Twitter

Geïnspireerd geraakt door onze oud Baarn-verhalen?
Kom in actie en deel ook uw herinneringen op Groenegraf.nl.

donderdag 6 april 2017

De intocht van het Prinselijk Paar in Baarn




Op dubbelzinnige wijze hebben de inwoners van Baarn, in april van 1937, blijk gegeven van hun groote vreugde bij de intocht van het Prinselijk Paar, dat ze een nieuwe verblijfplaats, het paleis Soestdijk, heeft betrokken. Van de feestelijke ontvangst geven we reeds enige overzichten.
De burgemeester van Baarn, jhr. mr. G.C.J. van Reenen, verwelkomde de hooge ingezetenen zijner gemeente.


een stoet door een eere-escorte van 32 amazones en ruiters in de Hoofdstraat

De Brink

Een overzicht van de Brink te Baarn, waar onder hartelijke belangstelling van vrijwel de geheel Burgerij de officiële ontvangst van het Vorstelijk Paar plaats vond.




Overal waren fraaie versieringen in straten en lanen aangebracht, hetgeen er niet weinig toe bijdroeg om een feestelijke stemming te veroorzaken.

De Laanstraat

We behoeven eigenlijk niet te vermelden, dat de feeststemming volop aanwezig was. Een  enkel plaatje als demonstratie hiervan: dit leuke groepje wist me te doen!

Kunsthandel Wijnja


Bij den Baarnschen kunsthandel van den heer Wijnja worden speciale herinneringsborden uitgegeven in verband met de inkomst van het Prinselijk Paar. De Koninklijke Familie heeft van deze borden reeds enkele exemplaren in ontvangst willen nemen.

Herinneringsbord en Kussens

Leerlingen van de Koningin Emma Naaldvakschool te Baarn vervaardigden 'n prachtig stel kussens, dat aan het Prinselijk Paar zal worden aangeboden.


Duizenden rhododendrons zullen langs de Koningslaan, wanneer zij omstreeks Mei in bloei staan, een schitterende kleurenpracht ten toon spreiden, en dezen toegangsweg tot het paleis tot een sprookjeslaan maken.

Het gebouw voor de speciale bewaking

Nu het paleis Soestdijk weer bewoond wordt, heeft het ook een speciale bewaking gekregen vanwege de rijksveldwacht De manschappen, die onder leiding staan van den majoor A. A. v. Amerongen, zijn ondergebracht in dit gebouw, tegenover het paleis gelegen.


 
Reeds enkele malen heeft H.M. de Koningin een bezoek gebracht aan het paleis Soestdijk, ten einde de verbouwingswerkzaamheden in ogenschouw te nemen. Hoewel aan die bezoeken geen ruchtbaarheid wordt gegeven, weet het publiek al gauw, dat Hare Majesteit zich te Soestdijk bevindt. En het blijft dan vaak uren wachten tot de Koningin het paleis weer verlaat.

Het nieuwe postkantoor te Soestdijk
Het eigen postkantoor van Soestdijk is opengesteld. Het is ondergebracht, tegenover het paleis, in het administratiekantoor van het domein Soestdijk.

De Nieuwstraat had zijn beste beentje voorgezet.

De Torenlaan

Geplaatst door L.J.A.Bakker 





Vragen, opmerkingen of tips? Neem gerust contact op. Uiteraard kunt u groenegraf.nl ook volgen op Facebook en Twitter  



Kom in actie en deel ook uw Baarnse herinneringen op Groenegraf.nl